آنچه از سؤال شما متوجه شدم این است که موضوع دربارهٔ ریزش موی شدید در سن ۲۳ سالگی با سابقه کمخونی مینور (احتمالاً تالاسمی مینور) است و اینکه با وجود مصرف مکملها و استفاده از شامپوی ضدریزش، نهتنها بهتر نشده بلکه احساس میکنید ریزش بیشتر هم شده و حجم زیادی از موها در حمام میریزد.
اول از همه خیالتان را راحت کنم:
ریزش موی شما بهاحتمال زیاد بهخاطر شامپو یا مکملها «بدتر» نشده، بلکه احتمالاً یک علت زمینهای هنوز اصلاح نشده است.
ارتباط کمخونی مینور با ریزش مو
اگر منظور شما تالاسمی مینور است، باید بدانید:
-
خودِ تالاسمی مینور معمولاً کمخونی خفیف و مزمن ایجاد میکند.
-
این نوع کمخونی میتواند باعث کاهش اکسیژنرسانی نسبی به فولیکولهای مو شود.
-
در برخی افراد، این وضعیت باعث نازک شدن تدریجی و ریزش مزمن مو میشود.
اما نکته مهمتر این است:
🔹 در افراد با تالاسمی مینور، فریتین (ذخیره آهن) بسیار مهمتر از عدد هموگلوبین است.
🔹 حتی اگر آزمایش قبلیتان نرمال بوده، اگر فریتین زیر ۴۰–۵۰ باشد، میتواند باعث ریزش مو شود.
چرا با وجود مصرف ویتامینها ریزش بیشتر شده؟
چند احتمال رایج وجود دارد:
۱️⃣ ریزش موی تلوژن افلوویوم (ریزش استرسی یا متابولیک)
اگر:
-
اخیراً استرس شدید داشتید
-
رژیم غذایی تغییر کرده
-
بیماری، کاهش وزن، یا فشار روحی داشتید
ممکن است وارد فاز ریزش منتشر شدید شده باشید. در این حالت:
-
موها ناگهان در حمام یا هنگام شانه زدن زیاد میریزند
-
ریشه مو سفید است
-
کف سر خالی سکهای نمیشود، بلکه کل سر کمپشتتر میشود
این نوع ریزش معمولاً ۳–۶ ماه طول میکشد و بعد کنترل میشود.
۲️⃣ مکملهای زیاد و نامتناسب
مصرف همزمان:
-
ویتامین D
-
ویتامین E
-
زینک
-
ب کمپلکس
-
امگا ۳ (روزی دو بار)
-
منیزیم
اگر بدون بررسی دقیق دوز باشد، میتواند:
-
تعادل ریزمغذیها را به هم بزند
-
در بعضی افراد حتی باعث افزایش ریزش موقت شود
🔸 مثلاً مصرف زیاد زینک میتواند باعث کاهش جذب مس شود که خودش در چرخه مو مؤثر است.
🔸 مصرف زیاد ویتامین E هم در برخی افراد باعث افزایش ریزش میشود.
۳️⃣ شامپو ضدریزش
شامپو سریتا مخصوص مو چرب معمولاً:
-
ریزش را بدتر نمیکند
-
فقط روی چربی و التهاب پوست سر اثر دارد
-
درمان ریشهای ریزش نیست
اگر بعد از استفاده:
-
خارش
-
سوزش
-
پوستهریزی
-
یا التهاب دارید
ممکن است پوست سرتان تحریک شده باشد و ریزش تشدید شده باشد.
چه کارهایی از همین امروز انجام دهید؟
تنظیم مکملها
تا زمان بررسی آزمایش جدید:
-
مصرف ویتامین E را قطع کنید.
-
زینک را بیشتر از ۱۵–۲۰ میلیگرم در روز مصرف نکنید.
-
امگا ۳ را روزی یکبار کافی است.
-
ویتامین D فقط در صورت کمبود واقعی ادامه دهید (دوز روزانه معمولاً ۱۰۰۰–۲۰۰۰ واحد کافی است مگر کمبود شدید باشد).
بررسی آزمایشهای ضروری
حتماً این موارد باید چک شوند:
-
CBC کامل
-
Ferritin
-
Vitamin D
-
TSH (تیروئید)
-
B12
در خانمهای جوان، کمکاری تیروئید یکی از علل مهم ریزش شدید است.
مراقبت عملی از مو
-
هنگام حمام موها را با فشار نشویید.
-
از آب خیلی داغ استفاده نکنید.
-
بعد از حمام مو را نچلانید.
-
موها را خیس شانه نکنید.
-
هفتهای ۲–۳ بار شستشو کافی است (اگر چربی خیلی شدید ندارید).
تغذیه مؤثر
در رژیم روزانه حتماً باشد:
-
پروتئین کافی (تخممرغ، مرغ، حبوبات)
-
سبزیجات سبز تیره
-
مغزها (گردو، بادام)
-
آب کافی
مو بدون پروتئین کافی اصلاً رشد مناسبی ندارد.
چه زمانی باید نگران شویم؟
اگر:
-
فرق سر واضح خالی شود
-
جلوی سر عقب برود
-
موها نازک و کرکی شوند
-
ریزش بیشتر از ۶ ماه شدید بماند
باید احتمال ریزش موی ارثی (آندروژنیک) هم بررسی شود.
در ۲۳ سالگی این موضوع در خانمها هم ممکن است دیده شود.
نکته مهم درباره ریزش در حمام
خیلی از افراد فکر میکنند "همه موها تو حموم میاد"، اما واقعیت این است:
-
موهایی که طی روز نریختهاند، هنگام شستشو با هم میریزند.
-
ریزش طبیعی روزانه بین ۵۰ تا ۱۰۰ تار مو است.
-
اگر هر روز مو نشویید، تعداد بیشتری در یکبار شستشو دیده میشود.
جمعبندی
با توجه به سن شما و سابقه کمخونی مینور، احتمال زیاد ریزش شما به یکی از این سه علت مربوط است:
کمبود ذخیره آهن، ریزش تلوژن افلوویوم، یا اختلال هورمونی/تیروئید.
مکملهای زیاد و نامنظم ممکن است کمکی نکرده باشند و حتی تعادل بدن را بههم زده باشند. مهمترین اقدام الان، بررسی آزمایش کامل و تنظیم دقیق مکملهاست، نه افزایش تعداد آنها.
در اغلب موارد این نوع ریزش قابل کنترل است و به معنی از دست رفتن دائمی موها نیست، بهشرط اینکه علت اصلی دقیق شناسایی و اصلاح شود.
