چطور بفهمم پوسته‌ ریزی سرم از قارچه یا شوره؟

آنچه از سؤال شما متوجه شدم این است که موضوع درباره پوسته‌ریزی وسط سر و تفاوت بین شوره، پسوریازیس و قارچ پوستی است.

تفاوت شوره، پسوریازیس و قارچ پوست سر

هر سه این مشکلات می‌توانند باعث پوسته‌ریزی و خارش شوند، اما ظاهر و شدت آن‌ها با هم فرق دارد. برای تشخیص دقیق، توجه به محل، نوع پوسته، شدت خارش و سایر علائم پوستی مهم است:

شوره معمولی (سبوره)

• پوسته‌ها سفید، نازک و خشک یا گاهی چرب هستند.

• اغلب در کل سر پخش می‌شوند.

• خارش معمولاً خفیف است.

• علت معمولاً چربی زیاد پوست سر، استرس یا شامپوی نامناسب است.

• در نور زیاد مثل روی لباس تیره، دانه‌های سفید مشخص می‌شوند.

پسوریازیس پوست سر

• پوسته‌ها درشت، ضخیم و نقره‌ای‌رنگ هستند و ممکن است نواحی قرمز و برجسته زیر آن‌ها دیده شود.

• معمولاً در یک نقطه خاص مثل وسط یا پشت سر شروع می‌شود.

• ممکن است به پیشانی، پشت گوش یا گردن هم گسترش یابد.

• خارش گاهی شدید و همراه با سوزش یا ترک پوستی است.

• سابقه خانوادگی یا دوره‌های استرس و ضعف سیستم ایمنی می‌تواند آن را تشدید کند.

قارچ پوست سر (تینئا کاپیتیس)

• معمولاً باعث ریزش مو در نواحی گرد و مشخص می‌شود.

• پوسته‌ها ممکن است همراه با قرمزی، التهاب یا دلمه باشند.

• گاهی دانه‌های سیاه (موهای شکسته) در ناحیه دیده می‌شود.

• خارش معمولاً قابل‌توجه است و در کودکان شایع‌تر است.

• ممکن است واگیردار باشد (مثلاً از حوله یا شانه مشترک).

روش تشخیص قطعی

برای تشخیص نهایی لازم است پزشک متخصص پوست:

• پوست سر را از نزدیک معاینه کند،

• در صورت نیاز نمونه‌ای از پوسته یا مو را زیر میکروسکوپ بررسی کند تا وجود قارچ یا التهاب مشخص شود.

درمان بسته به علت

• اگر شوره معمولی باشد:

  • شامپوهای ضدشوره حاوی زینک پریتیون، کل تار، سلنیوم سولفاید یا کتوکونازول مفید هستند.

  • شستشوی منظم با آب ولرم و کاهش استرس کمک‌کننده است.

  • پرهیز از مصرف زیاد محصولات چرب مو (مثل روغن‌های سنگین) توصیه می‌شود.

• اگر پسوریازیس باشد:

  • معمولاً درمان ترکیبی نیاز دارد: شامپوی قیر ذغال‌سنگ یا سالیسیلیک اسید، لوسیون یا محلول‌های حاوی کورتون موضعی، و در موارد شدید درمان نوری (UV).

  • نباید پوسته‌ها را با ناخن جدا کنید چون باعث تحریک و تشدید می‌شود.

• اگر قارچ باشد:

  • درمان حتماً باید زیر نظر پزشک و شامل داروهای ضدقارچ خوراکی و شامپوی ضدقارچ (مثل کتوکونازول یا سیکلوپیروکس) باشد.

  • وسایل شخصی (مثل برس، حوله و بالش) باید ضدعفونی و جداگانه استفاده شوند.

نکات مراقبتی و پیشگیری

• موها را با شامپوی ملایم و مخصوص پوست سر خود بشویید.

• از آب داغ برای شستشو خودداری کنید.

• رژیم غذایی متعادل با ویتامین‌های گروه B و امگا۳ کمک‌کننده است.

• در صورت مشاهده ترک، ترشح یا زخم، سریع به پزشک مراجعه کنید چون ممکن است نیاز به درمان دارویی جدی‌تر باشد.

جمع‌بندی

اگر پوسته‌ها درشت، موضعی و همراه با قرمزی یا خارش شدید هستند، احتمال پسوریازیس یا قارچ بیشتر است و باید توسط متخصص بررسی شود.
اما اگر فقط پوسته‌های نازک و پراکنده بدون التهاب دارید، معمولاً شوره سبوره‌ای ساده است که با شامپوی مناسب و مراقبت برطرف می‌شود.