آنچه از سؤال شما متوجه شدم این است که موضوع دربارهٔ ریزش شدید مو در پسر ۱۵ ساله‌ای است که به‌تازگی وارد دوره بلوغ شده و در حال حاضر هنگام لمس موها مقدار زیادی مو از سرش می‌ریزد و این موضوع باعث نگرانی شما شده است.
ریزش مو در سن بلوغ تا چه حد طبیعی است
در دوران بلوغ به‌دلیل تغییرات شدید هورمونی در بدن، چرخه رشد موها می‌تواند موقتاً تغییر کند. در برخی نوجوانان این تغییر باعث می‌شود تعداد بیشتری از موها وارد فاز ریزش شوند. با این حال ریزش به اندازه‌ای که با دست کشیدن مقدار زیادی مو جدا شود یا روی بالش و اطراف تخت مو جمع شود، طبیعی محسوب نمی‌شود و بهتر است بررسی شود.
چند نکته مهم درباره ریزش مو در این سن:
- ریزش روزانه حدود ۵۰ تا ۱۰۰ تار مو طبیعی است.
- اگر موها به‌صورت دسته‌ای یا با لمس ساده جدا شوند، نیاز به بررسی دارد.
- در نوجوانان معمولاً علت‌ها قابل درمان و موقتی هستند.
علت‌های شایع ریزش مو در نوجوانان
چند علت شایع که می‌تواند چنین حالتی ایجاد کند عبارت‌اند از:
• ریزش موی تلوژن افلوویوم (Telogen Effluvium)
گاهی بعد از یک استرس جسمی یا روحی، بیماری، تب شدید، رژیم غذایی نامناسب یا کاهش وزن ناگهانی رخ می‌دهد. در این حالت تعداد زیادی از موها وارد مرحله ریزش می‌شوند و معمولاً ۲ تا ۳ ماه بعد از عامل محرک شروع می‌شود.
• کمبودهای تغذیه‌ای
در نوجوانانی که رشد سریع دارند، کمبود برخی مواد می‌تواند باعث ریزش مو شود، از جمله:
- کمبود آهن و فریتین
- کمبود ویتامین D
- کمبود روی (Zinc)
- دریافت ناکافی پروتئین
• شوره شدید یا التهاب پوست سر
اگر پوست سر چرب، خارش‌دار یا پوسته‌پوسته باشد، ممکن است التهاب باعث ریزش مو شود.
• عفونت قارچی پوست سر
در بعضی نوجوانان باعث ریزش مو همراه با پوسته، خارش یا نواحی کم‌مو می‌شود.
• آلوپسی آره‌آتا (ریزش سکه‌ای)
اگر ریزش به شکل لکه‌های گرد و بدون مو باشد، ممکن است علت آن این بیماری باشد.
• ریزش موی هورمونی (آندروژنیک)
گاهی در افرادی که زمینه ژنتیکی دارند، از سنین نوجوانی شروع می‌شود؛ اما معمولاً به شکل کم‌پشت شدن تدریجی جلو یا فرق سر است، نه ریزش دسته‌ای ناگهانی.
کارهایی که در حال حاضر می‌توانید انجام دهید
چند اقدام ساده که از همین حالا کمک‌کننده است:
• تغذیه کامل و مناسب
- مصرف روزانه پروتئین (گوشت، مرغ، ماهی، تخم‌مرغ، حبوبات)
- میوه و سبزی تازه
- مغزها مثل بادام و گردو
- لبنیات
• بررسی وجود شوره یا التهاب پوست سر
اگر شوره یا خارش وجود دارد، استفاده از شامپوهای ضدشوره ملایم می‌تواند کمک کند.
• کاهش فشار به موها
- بستن محکم مو یا کشیدن موها انجام نشود
- شستشوی ملایم و بدون چنگ زدن شدید
• مدیریت استرس و خواب کافی
استرس و کم‌خوابی در نوجوانان می‌تواند ریزش مو را تشدید کند.
چه زمانی باید حتماً به پزشک مراجعه کرد
با توجه به توضیح شما که ریزش خیلی شدید است، بهتر است حتماً توسط پزشک بررسی شود، به‌ویژه اگر:
- ریزش بیش از ۳ تا ۴ هفته ادامه داشته باشد
- موها با لمس ساده دسته‌ای جدا شوند
- نواحی کم‌پشت یا خالی دیده شود
- خارش، شوره شدید یا قرمزی پوست سر وجود داشته باشد
پزشک معمولاً با معاینه و گاهی چند آزمایش ساده علت را بررسی می‌کند، مانند:
- آزمایش آهن و فریتین
- ویتامین D
- CBC
- روی (Zinc)
- بررسی پوست سر
آیا این مشکل قابل برگشت است
در بیشتر نوجوانان اگر علت تغذیه‌ای، استرسی یا موقتی باشد، پس از درمان یا اصلاح سبک زندگی، چرخه رشد مو دوباره طبیعی می‌شود و موها طی ۳ تا ۶ ماه شروع به پرپشت شدن می‌کنند.
جمع‌بندی
ریزش شدید مو در نوجوان ۱۵ ساله معمولاً به علت‌هایی مانند کمبودهای تغذیه‌ای، استرس، التهاب پوست سر یا تغییرات چرخه رشد مو در دوران بلوغ رخ می‌دهد و در بسیاری از موارد قابل درمان است. با توجه به اینکه ریزش مو در فرزند شما زیاد به نظر می‌رسد، بررسی توسط پزشک و انجام چند آزمایش ساده می‌تواند علت را مشخص کند و در صورت درمان مناسب معمولاً رشد موها دوباره به حالت طبیعی برمی‌گردد.
