ورم و درد پا همراه با کهیر در پسر سه ساله

آنچه از سؤال شما متوجه شدم این است که موضوع دربارهٔ کهیرهای گسترده و مکرر در پسر سه‌ساله‌تان است که بیشتر روی پاها ظاهر می‌شود و گاهی همراه با درد و ورم پا پس از فعالیت و حتی ناتوانی موقت در راه رفتن است.

نکته مهم در مورد علائم پسرتان

کهیر در کودکان شایع است و در بسیاری از موارد به‌دنبال عفونت‌های ویروسی یا بدون علت مشخص ایجاد می‌شود؛ بنابراین حتی منفی یا طبیعی بودن تست آلرژی لزوماً عجیب نیست. همچنین اگر کهیر بیش از ۶ هفته به‌طور مکرر ادامه داشته باشد، در گروه کهیر مزمن قرار می‌گیرد.

اما در شرح حال پسرتان یک نکته مهم وجود دارد: درد و ورم پا به حدی که کودک نتواند راه برود را بهتر است صرفاً به حساسیت پوستی نسبت ندهید. همراه شدن ضایعات شبیه کهیر با درد یا تورم مفاصل/اندام‌ها از مواردی است که ارزیابی توسط متخصص اطفال را لازم می‌کند. ناتوانی کودک در تحمل وزن و راه رفتن نیز در کودکان یک علامت هشدار محسوب می‌شود.

چه علت‌هایی باید بررسی شوند

پزشک ابتدا باید مشخص کند ورم پا ناشی از آنژیوادم همراه کهیر است یا واقعاً مفصل و بافت‌های اطراف آن درگیر می‌شوند. آنژیوادم می‌تواند دست و پا را متورم کند و برخلاف خود کهیر گاهی بیشتر دردناک و ناراحت‌کننده است تا خارش‌دار.

با توجه به درد پا و اختلال در راه رفتن، بسته به معاینه ممکن است پزشک علل دیگری مانند واکنش‌های پس از عفونت یا دارو، بیماری سرم‌مانند و بعضی انواع واسکولیت کودکان را نیز بررسی کند. برای مثال در واسکولیت IgA ممکن است درد یا تورم مفاصل پا قبل یا همراه ضایعات پوستی ایجاد شود.

به‌خصوص به پزشک بگویید اگر:

• هر ضایعه در یک نقطه بیش از ۲۴ تا ۴۸ ساعت باقی می‌ماند، دردناک است یا بعد از محو شدن لکه کبود/قهوه‌ای به جا می‌گذارد.

• تب، دل‌درد، استفراغ، خون در ادرار، کاهش ادرار، کبودی یا لکه‌های قرمز و بنفشی که با فشار محو نمی‌شوند وجود دارد.

• در روزها یا هفته‌های قبل از شروع علائم، کودک سرماخوردگی یا عفونت داشته، واکسن زده یا دارویی به‌خصوص آنتی‌بیوتیک مصرف کرده است.

درباره داروهایی که استفاده می‌کنید

هیدروکسی‌زین یک آنتی‌هیستامین است و می‌تواند خارش و کهیر را کاهش دهد، اما مقدار و مدت مصرف آن در کودک سه‌ساله باید دقیقاً طبق تجویز پزشک باشد.

مومتازون موضعی درمان اصلی کهیر نیست. کورتون‌های موضعی معمولاً روی خود کهیر تأثیر قابل‌توجهی ندارند و نباید بدون نظر پزشک برای مدت طولانی یا روی سطح وسیعی از پوست کودک استفاده شوند. در درمان کهیر معمولاً آنتی‌هیستامین خوراکی محور اصلی درمان علامتی است.

فعلاً چه کار کنید

تا زمان معاینه، هنگام بروز ضایعات از آنها و ورم پا عکس بگیرید و زمان شروع و مدت ماندگاری هر ضایعه را یادداشت کنید. همچنین ارتباط حملات را با فعالیت، گرما، غذا، دارو، عفونت اخیر و زمان مصرف داروها ثبت کنید. هنگام تورم و درد نیز فعالیت کودک را محدود کنید و از مصرف خودسرانه داروهای جدید، به‌خصوص مسکن‌های ضدالتهابی مانند ایبوپروفن، خودداری کنید؛ این داروها در بعضی افراد می‌توانند کهیر را تشدید کنند.

با توجه به اینکه گاهی ورم و درد به حدی می‌رسد که پسرتان نمی‌تواند راه برود، معاینه حضوری توسط متخصص کودکان در زمان نزدیک توصیه می‌شود؛ ترجیحاً اگر امکان دارد زمانی که ورم وجود دارد. بر اساس معاینه مشخص می‌شود آیا بررسی‌هایی مانند آزمایش خون، ادرار یا ارزیابی روماتولوژیک/آلرژی لازم است یا خیر.

اگر دوباره کودک نتوانست روی پایش وزن بگذارد، به‌خصوص اگر ورم واضح مفصل، درد شدید یا تب داشت، ارزیابی همان روز لازم است.

اگر همراه کهیر تنگی نفس، خس‌خس، تورم زبان یا گلو، گرفتگی صدا، بی‌حالی شدید یا غش ایجاد شد، وضعیت اورژانسی محسوب می‌شود و باید فوراً برای دریافت مراقبت پزشکی اقدام شود.

جمع‌بندی

خود کهیر در کودکان اغلب خوش‌خیم است، اما ترکیب کهیر با ورم و درد پا و ناتوانی موقت در راه رفتن نیازمند بررسی حضوری است و بهتر است فقط به آلرژی نسبت داده نشود. ثبت عکس هنگام حمله و مدت ماندگاری ضایعات کمک زیادی به تشخیص می‌کند و ادامه یا تغییر هیدروکسی‌زین و مومتازون نیز بهتر است بعد از ارزیابی پزشک انجام شود.