آنچه از سؤال شما متوجه شدم این است که موضوع دربارهٔ ریزش موی شدید و ناگهانی بعد از قطع اسپیرونولاکتون و در زمینهٔ تنبلی تخمدان، مصرف چند دارو و ابتلای اخیر به کرونا است و این وضعیت باعث نگرانی شدید شما شده است.
ابتدا یک نکته مهم را بدانید: ریزش موی ناگهانی با حجم زیاد در سن شما بسیار شایع است و در بیشتر موارد قابل برگشت است. الگوی توضیحی که داده‌اید بیشتر با ریزش موی تلوژن افلوویوم (Telogen Effluvium) هماهنگ است، نه طاسی دائمی.
تلوژن افلوویوم چیست و چرا رخ می‌دهد
در حالت طبیعی حدود ۵ تا ۱۰٪ موها در فاز ریزش هستند. اما وقتی بدن دچار یک شوک یا تغییر هورمونی شود، تعداد زیادی از موها وارد فاز استراحت می‌شوند و ۲ تا ۳ ماه بعد به طور ناگهانی شروع به ریزش می‌کنند.
چند عامل در شرح حال شما می‌تواند این حالت را ایجاد کند:
- ابتلا به کرونا حدود ۲٫۵ ماه قبلریزش مو بعد از کووید بسیار شایع است و معمولاً ۲ تا ۳ ماه بعد شروع میشود.
- تغییرات هورمونی مرتبط با PCOS
- تغییر یا قطع داروهای هورمونی مثل اسپیرونولاکتون
- استرس فیزیکی بدن یا بیماری
- گاهی کمبود آهن، ویتامین D یا B12
نکته مهم این است که در تلوژن افلوویوم:
- ریزش از کل سر اتفاق می‌افتد
- روزانه ممکن است ۱۵۰ تا ۳۰۰ تار مو بریزد
- هنگام شانه کردن یا حمام دسته‌ای مو می‌آید
- اما ریشه‌های مو زنده می‌مانند و موها دوباره رشد می‌کنند.
آیا اسپیرونولاکتون باعث این ریزش شده؟
به طور معمول اسپیرونولاکتون خودش برای کاهش ریزش موی هورمونی استفاده میشود و کمتر باعث ریزش میشود.
اما دو حالت ممکن است رخ دهد:
- با قطع دارو یک تغییر هورمونی ناگهانی ایجاد شده
- یا ریزش اصلی به خاطر کرونا بوده و زمانش همزمان با قطع دارو شده
در بسیاری از بیماران کرونا شایع‌ترین علت چنین ریزشی است.
چه آزمایش‌هایی واقعاً لازم است
برای رد کردن علت‌های قابل درمان بهتر است این آزمایش‌ها بررسی شوند:
- CBC
- Ferritin (ذخیره آهن)
- Vitamin D
- B12
- TSH (تیروئید)
- Zinc
کمبود فریتین زیر ۴۰ یکی از علت‌های مهم ریزش شدید مو در خانم‌های جوان است.
کارهایی که الان بیشترین کمک را می‌کنند
چند اقدام عملی که واقعاً مؤثر هستند:
-
شستشوی مو را قطع نکنید
موهایی که در حمام می‌ریزند قبلاً وارد فاز ریزش شده‌اند. نشستن مو باعث بیشتر شدن ریزش نمی‌شود.
-
۳ تا ۴ بار در هفته موها را بشویید
مخصوصاً چون پسوریازیس دارید، پوست سر باید تمیز بماند.
-
پروتئین کافی مصرف کنید
- تخم‌مرغ
- مرغ
- ماهی
- حبوبات
-
آهن و روی در رژیم غذایی
- گوشت قرمز
- عدس
- اسفناج
- مغزها
-
مولتی‌ویتامین مخصوص مو
مثل:
- Priorin
- Perfectil
- Hair Vit
-
ماینوکسیدیل ۲٪ یا ۵٪ (در صورت تأیید پزشک)
می‌تواند سرعت برگشت موها را بیشتر کند.
-
مدیریت پسوریازیس پوست سر
چون التهاب پوست سر می‌تواند ریزش را تشدید کند.
سیر طبیعی این نوع ریزش
اگر علت تلوژن افلوویوم باشد:
- ریزش معمولاً ۲ تا ۳ ماه طول می‌کشد
- بعد کمکم کمتر میشود
- موهای جدید به شکل کرک‌های کوتاه شروع به رشد می‌کنند
- طی ۶ تا ۹ ماه حجم مو تا حد زیادی برمی‌گردد
این نوع ریزش به طاسی دائمی تبدیل نمی‌شود.
چه زمانی باید دوباره بررسی شوید
اگر این موارد رخ داد بهتر است مجدد بررسی شوید:
- ریزش بیش از ۴ تا ۶ ماه ادامه پیدا کند
- فرق سر خیلی باز شود
- یا ابرو و مژه هم بریزد
در این صورت باید احتمال ریزش آندروژنتیک (هورمونی) هم بررسی شود.
جمع‌بندی
با توجه به سن شما، شروع ناگهانی ریزش، ریزش از کل سر و سابقه ابتلا به کرونا، بیشترین احتمال تلوژن افلوویوم موقتی است. این حالت معمولاً باعث طاسی دائمی نمی‌شود و با گذشت زمان و اصلاح تغذیه و درمان کمبودها، موها دوباره وارد فاز رشد می‌شوند. کنترل پسوریازیس، انجام آزمایش‌های پایه مثل فریتین و ویتامین D، و مراقبت مناسب از مو می‌تواند روند بهبود را سریع‌تر کند.
