آنچه از سؤال شما متوجه شدم این است که موضوع دربارهٔ کم شدن جریان تنفس از سوراخ راست بینی حدود یک ماه و نیم بعد از عمل سپتورینوپلاستی و احتمال ورم شاخک تحتانی است.
تغییرات تنفسی بعد از سپتورینوپلاستی
در فاصله یک تا سه ماه بعد از جراحی بینی، تغییر در کیفیت تنفس کاملاً شایع است. بسیاری از بیماران گزارش می‌کنند که در ابتدا تنفس خوب است اما بعد از چند هفته احساس گرفتگی در یک سمت بینی ایجاد می‌شود. این موضوع معمولاً به دلایل زیر رخ می‌دهد:
- تورم مخاط و شاخک‌های تحتانی بینی که ممکن است چند هفته تا چند ماه بعد از عمل باقی بماند.
- چرخه طبیعی بینی (Nasal Cycle) که باعث می‌شود در برخی زمان‌ها یک سوراخ بینی بازتر و دیگری کمی تنگ‌تر باشد.
- خشکی داخل بینی یا تجمع ترشحات که بعد از جراحی بیشتر رخ می‌دهد.
- تورم باقیمانده از جراحی سپتوم که گاهی در یک سمت بیشتر احساس می‌شود.
با توجه به توضیح شما که:
- قبل از این مشکلی نداشتید،
- فقط حدود یک هفته است که احساس گرفتگی در سمت راست دارید،
- سمت چپ که قبلاً انحراف داشته اکنون خوب نفس می‌کشید،
بیشتر احتمال دارد که تورم مخاط یا شاخک تحتانی سمت راست باعث این احساس شده باشد، نه اینکه دوباره انحراف ایجاد شده باشد. ایجاد انحراف جدید در این فاصله زمانی معمولاً نادر است.
شاخک تحتانی و ورم بعد از عمل
شاخک‌های بینی ساختارهایی هستند که وظیفه گرم و مرطوب کردن هوا را دارند. بعد از جراحی بینی ممکن است این شاخک‌ها:
- کمی واکنش التهابی و تورم پیدا کنند
- به تغییرات جریان هوا حساس‌تر شوند
- در یک سمت بیشتر متورم شوند
این تورم معمولاً موقتی است و به تدریج طی چند هفته تا چند ماه بهتر می‌شود.
کارهایی که می‌توانید انجام دهید
چند اقدام ساده می‌تواند به کاهش تورم و بهبود تنفس کمک کند:
- شست‌وشوی بینی با سرم سالین (آب نمک استریل) روزی ۲ تا ۳ بار
- استفاده از اسپری‌های بینی تجویز شده توسط پزشک (در صورت توصیه پزشک، مثل اسپری‌های کورتونی)
- مرطوب نگه داشتن داخل بینی با پماد یا ژل‌های مخصوص بینی در صورت خشکی
- پرهیز از:
- فین کردن شدید
- قرار گرفتن در هوای بسیار خشک یا آلوده
- مصرف زیاد دخانیات
در بسیاری از بیماران این اقدامات طی چند هفته باعث بهتر شدن تنفس می‌شود.
چه زمانی نیاز به بررسی پزشک وجود دارد
اگر هر کدام از موارد زیر رخ دهد بهتر است توسط جراح خود معاینه شوید:
- گرفتگی بینی بیش از چند هفته ادامه پیدا کند
- تنفس به مرور بدتر شود
- درد، ترشح بدبو یا خونریزی مکرر وجود داشته باشد
- احساس کنید یک طرف بینی کاملاً بسته شده است
در معاینه با آندوسکوپ، پزشک می‌تواند مشخص کند که مشکل ناشی از تورم شاخک، ترشحات، چسبندگی داخل بینی (synechia) یا عوامل دیگر است.
روش‌های درمان در صورت باقی ماندن مشکل
اگر تورم شاخک علت باشد، درمان‌ها معمولاً شامل موارد زیر است:
- اسپری‌های ضدالتهاب بینی
- داروهای ضدآلرژی در صورت وجود زمینه حساسیت
- در موارد نادر، کوچک کردن شاخک تحتانی با روش‌های ساده سرپایی (مثل رادیوفرکوئنسی)
این موارد معمولاً فقط در صورتی انجام می‌شوند که مشکل طولانی‌مدت باشد.
جمع‌بندی
احساس کاهش تنفس از یک سوراخ بینی حدود یک ماه و نیم بعد از سپتورینوپلاستی معمولاً به دلیل تورم موقت مخاط یا شاخک تحتانی است و در بسیاری از موارد طی هفته‌های بعدی بهتر می‌شود. شست‌وشوی منظم بینی با سرم نمکی و رعایت مراقبت‌های بعد از عمل می‌تواند کمک‌کننده باشد. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند یا بدتر شود، معاینه توسط جراح برای بررسی دقیق‌تر داخل بینی بهترین اقدام است.
