چرا بعد عمل بینی بینیم خشک و گرفته شده؟

آنچه از سؤال شما متوجه شدم این است که موضوع درباره خشکی و گرفتگی بینی حدود یک ماه و نیم بعد از عمل جراحی بینی است و نگرانی‌تان درباره احتمال چسبندگی داخل بینی و مصرف داروهایی مثل آنتی‌بیوتیک یا اسپری دکونژستان (مثل دکوفن) می‌باشد.

علت خشکی و گرفتگی بینی بعد از عمل

بعد از جراحی بینی، به‌ویژه در هفته‌های اول تا چند ماه، گرفتگی و خشکی داخل بینی یک پدیده‌ی شایع و معمول است. این حالت معمولاً به دلایل زیر رخ می‌دهد:

• تورم مخاط داخل بینی: بر اثر جراحی و دستکاری بافت، تورم باعث تنگ شدن مجرای تنفسی می‌شود.

• پوسته‌ و ترشحات خشک‌شده: بخاطر کاهش ترشحات طبیعی و استفاده از پانسمان داخلی، بینی خشک می‌شود و پوسته‌های خشک باعث انسداد موقت می‌گردند.

• تغییر جریان هوا و حساسیت به محیط: بعد از جراحی، پوشش داخلی بینی حساس‌تر می‌شود و در مجاورت هوای خشک یا آلوده سریع‌تر دچار گرفتگی و خشکی می‌گردد.

• کاهش عملکرد مژه‌های مخاطی (سیلیه‌ها): تا چند ماه پس از عمل، مخاط بینی هنوز به حالت طبیعی بازنگشته است.

راهکارهای مؤثر برای کاهش خشکی و گرفتگی

برای کمک به بهبود عملکرد بینی و جلوگیری از آسیب یا چسبندگی، این اقدامات بسیار مؤثرند:

• استفاده منظم از سرم شست‌وشوی بینی (نرمال سالین): روزانه چند مرتبه بینی را شست‌وشو دهید تا پوسته‌ها نرم و پاک شوند.

• استفاده از پماد یا اسپری مرطوب‌کننده بینی (مثل ویتامین A یا بیزالین داخل بینی): برای حفظ رطوبت مخاط.

• اجتناب از اسپری دکوفن یا دکونژستان به‌صورت طولانی‌مدت: استفاده‌ی مکرر از این اسپری‌ها باعث وابستگی و تورم برگشتی می‌شود، بنابراین فقط در صورت تجویز پزشک و حداکثر ۳ تا ۵ روز مصرف شود.

• نوشیدن آب کافی و حفظ رطوبت محیط (بخصوص در فصل سرد یا هوای خشک): استفاده از بخور گرم در خانه مفید است.

• عدم دست‌کاری داخل بینی: چون باعث تحریک، خون‌ریزی و افزایش خطر چسبندگی می‌شود.

آیا لازم است آنتی‌بیوتیک مصرف شود؟

خیر، در صورت نبود عفونت (ترشحات چرکی، بوی بد یا تب) نیازی به آنتی‌بیوتیک نیست. آنتی‌بیوتیک فقط در موارد مشخص و توسط پزشک تجویز می‌شود. خشکی و گرفتگی معمولاً التهابی است، نه عفونی.

چسبندگی داخل بینی چگونه ایجاد می‌شود؟

چسبندگی (سینشیا) زمانی رخ می‌دهد که سطوح زخمی داخل بینی (مثل تیغه وسط و دیواره کناری) در اثر تماس مستقیم و نبود مراقبت مناسب، به هم بچسبند.
علت‌های اصلی آن عبارت‌اند از:

• عدم شست‌وشوی کافی بینی در روزهای پس از عمل

• دست‌کاری یا تمیز کردن نادرست داخل بینی

• وجود زخم یا پوسته ضخیم که جدا نشده

• استفاده نکردن از اسپری‌ها و پمادهای مرطوب‌کننده در زمان لازم

در صورت بروز چسبندگی، تنفس از یک یا هر دو سوراخ بینی دشوار می‌شود و گاهی نیاز به درمان با ساکشن یا باز کردن در مطب پزشک وجود دارد.

جمع‌بندی

در حال حاضر وضعیت شما طبیعی و موقت است، چون هنوز در دوران ترمیم قرار دارید.
بهتر است:

• فقط از سرم شست‌وشو و مرطوب‌کننده بینی استفاده کنید،

• از مصرف مداوم اسپری دکوفن خودداری نمایید،

• و اگر گرفتگی با درد، ترشح بدبو یا خون‌ریزی همراه شد، حتماً معاینه حضوری انجام دهید تا احتمال چسبندگی بررسی شود.