آنچه از سؤال شما متوجه شدم این است که موضوع دربارهٔ تشخیص «ضایعه پوستی ماکولار» و نگرانی شما از قابل درمان بودن آن است.
اول لازم است خیالتان را راحت کنم: ماکولار اسم یک بیماری خاص نیست، بلکه یک اصطلاح توصیفی در پوست است. یعنی پزشک گفته ضایعه شما از نوع «ماکول» است؛ یعنی یک لکه صاف و همسطح پوست که برجسته یا فرورفته نیست و فقط تغییر رنگ دارد.
ماکولار یعنی چه؟
ماکول (Macule) به لکهای گفته میشود که:
-
صاف است و برجستگی ندارد
-
معمولاً فقط تغییر رنگ دارد (تیرهتر، روشنتر یا قرمزتر از پوست اطراف)
-
اندازهاش معمولاً کمتر از ۱ سانتیمتر است (اگر بزرگتر باشد به آن Patch میگویند)
بنابراین «ماکولار» یعنی نوع ضایعه شما به صورت لکه صاف بوده، نه اینکه اسم یک بیماری خطرناک باشد.
آیا ضایعات ماکولار درمان میشوند؟
بله، در بسیاری از موارد کاملاً قابل درمان یا کنترل هستند. درمان بستگی دارد به علت ایجاد آن. شایعترین علل عبارتاند از:
-
لکهای ناشی از آفتاب
-
لک پس از جوش یا التهاب
-
ملاسما (لک بارداری)
-
قارچهای سطحی پوستی
-
حساسیتهای پوستی
-
برخی بیماریهای ویروسی یا التهابی خفیف
در اکثر این موارد، با درمان مناسب، لکهها یا برطرف میشوند یا به شکل قابل توجهی کمرنگ میشوند.
چه عواملی روی درمان تأثیر دارد؟
-
علت اصلی لکه
-
مدت زمانی که ایجاد شده
-
رنگ پوست شما
-
محل ضایعه (صورت، بدن و...)
-
میزان قرار گرفتن در معرض آفتاب
اگر پزشک فقط گفته «ماکولار است» ولی علت دقیق را نگفته، بهتر است بدانید تشخیص نهایی مهمتر از خود واژه ماکولار است.
چه کارهایی از همین الان میتوانید انجام دهید؟
حتی قبل از مشخص شدن علت دقیق، این اقدامات کمککننده هستند:
-
استفاده روزانه از ضدآفتاب با SPF مناسب (حتی در خانه اگر نور زیاد دارید)
-
پرهیز از خاراندن یا دستکاری لکه
-
استفاده از شوینده ملایم و غیرتحریککننده
-
پرهیز از مصرف خودسرانه کرمهای لایهبردار قوی یا کورتون
اگر لکه روی صورت است، ضدآفتاب مهمترین بخش درمان است؛ بدون آن حتی بهترین کرمها هم نتیجه نمیدهند.
چه زمانی باید بیشتر پیگیری شود؟
در موارد زیر نیاز به بررسی دقیقتر وجود دارد:
-
اگر لکهها در حال بزرگتر شدن سریع هستند
-
اگر تغییر رنگ شدید یا نامنظم دارند
-
اگر همراه با خارش شدید، پوستهریزی گسترده یا درد هستند
-
اگر سابقه بیماری خاص یا مشکلات سیستم ایمنی دارید
در غیر این صورت، بیشتر ضایعات ماکولار خوشخیم هستند و جای نگرانی جدی ندارند.
جمعبندی
«ماکولار» یک اصطلاح توصیفی برای لکه صاف پوستی است و بهتنهایی نشانه بیماری خطرناک نیست. بیشتر این ضایعات بسته به علتشان قابل درمان یا کنترل هستند. مهمترین کار فعلاً محافظت از پوست، مخصوصاً در برابر آفتاب، و پرهیز از درمانهای خودسرانه است. با تشخیص دقیق علت، معمولاً میتوان انتظار بهبود قابل توجه داشت.
