آنچه از سؤال شما متوجه شدم این است که موضوع دربارهٔ خارج کردن پروتز سیلیکونی گونه بعد از حدود ۱۷ سال، احتمال تحلیل بافت یا استخوان زیر پروتز، ارزش سی‌تی‌اسکن قبل از عمل و امکان فرمدهی همزمان صورت پس از خارج کردن پروتز است.
با توجه به مدت طولانی‌ای که پروتزها در گونه شما قرار داشته‌اند، نگرانی درباره ظاهر صورت بعد از خارج کردن آن‌ها کاملاً قابل درک است. نکته مهم این است که خارج کردن پروتز گونه بعد از سالها لزوماً به معنی بدفرم شدن صورت یا ایجاد فرورفتگی شدید نیست؛ اما نتیجه به وضعیت استخوان، بافت نرم، کپسول اطراف پروتز، نحوه فیکس شدن پروتز و تغییراتی که طی این سالها در صورت ایجاد شده بستگی دارد.
آیا بعد از ۱۷ سال بافت زیر پروتز تحلیل می‌رود
در پروتزهای گونه ممکن است در اثر فشار طولانی‌مدت پروتز، مقداری تغییر شکل یا فرورفتگی سطح استخوان زیر پروتز ایجاد شود. در منابع پزشکی این حالت به‌عنوان bone remodeling یا گاهی bone resorption مطرح می‌شود.
اما چند نکته مهم وجود دارد:
- این اتفاق در همه افراد رخ نمی‌دهد.
- اگر وجود داشته باشد، شدت آن از فردی به فرد دیگر بسیار متفاوت است.
- تغییرات خفیف استخوانی الزاماً بعد از خارج کردن پروتز باعث نقص ظاهری قابل توجه نمی‌شوند.
- چیزی که بعد از خارج کردن پروتز در ظاهر صورت دیده می‌شود فقط به استخوان مربوط نیست؛ وضعیت چربی گونه، پوست، عضلات و کپسول اطراف پروتز نیز بسیار مهم است.
- بخشی از تفاوت ظاهری بعد از خارج کردن پروتز نیز صرفاً به این دلیل است که حجمی که ۱۷ سال به آن عادت کرده‌اید دیگر وجود ندارد و الزاماً به معنی «تحلیل شدید بافت» نیست.
در ۳۷ سالگی نیز صورت شما طبیعتاً با صورت ۲۰ سالگی متفاوت شده است؛ بنابراین نمی‌توان انتظار داشت بعد از خارج کردن پروتز، صورت دقیقاً به شکل قبل از گذاشتن پروتز برگردد.
آیا سی تی اسکن تحلیل استخوان را مشخص می‌کند
بله. اگر نگرانی اصلی درباره وضعیت استخوان زیر پروتز باشد، CT Scan با برش‌های نازک و بازسازی سه‌بعدی استخوان می‌تواند اطلاعات بسیار خوبی در اختیار جراح قرار دهد.
سی‌تی‌اسکن می‌تواند مواردی مانند این‌ها را مشخص کند:
- موقعیت دقیق پروتز
- شکل و اندازه پروتز
- وضعیت استخوان زیر آن
- فرورفتگی یا remodeling استخوان
- عدم تقارن استخوانی
- جابه‌جایی احتمالی پروتز
- وضعیت پیچ‌ها، در صورتی که پروتز با پیچ فیکس شده باشد
اما یک محدودیت مهم دارد: سی‌تی‌اسکن برای ارزیابی استخوان بسیار مناسب است، ولی کیفیت و حجم بافت نرم و چربی صورت را به همان دقت ارزیابی نمی‌کند. بنابراین تصمیم‌گیری درباره ظاهر نهایی صرفاً با دیدن CT انجام نمی‌شود و معاینه صورت توسط جراح اهمیت زیادی دارد.
بعد از خارج کردن پروتز چه شکلی می شوم
این احتمالاً مهم‌ترین بخش سؤال شماست.
سه حالت کلی ممکن است اتفاق بیفتد. در بعضی افراد بعد از برطرف شدن ورم، صورت تقریباً طبیعی است و فقط برجستگی گونه کمتر می‌شود. در بعضی افراد کمی صاف‌شدن یا کمبود حجم گونه ایجاد می‌شود که قابل اصلاح است. در تعداد کمتری از افراد، به‌خصوص اگر پروتز بسیار بزرگ بوده یا تغییرات استخوانی و بافتی قابل توجه وجود داشته باشد، فرورفتگی یا عدم تقارن بیشتری مشاهده می‌شود.
ضمن اینکه ظاهر چند هفته اول معیار مناسبی برای قضاوت نیست. پس از خارج کردن پروتز ممکن است ورم، سفتی، عدم تقارن یا تغییر موقت فرم وجود داشته باشد و با خوابیدن التهاب، شکل واقعی صورت مشخص‌تر شود.
آیا همزمان با خارج کردن پروتز می توان صورت را فرم داد
بله، از نظر جراحی امکان انجام اقدامات اصلاحی همزمان وجود دارد، اما اینکه همزمان انجام دادن بهترین انتخاب باشد یا بهتر باشد مرحله‌ای انجام شود به شرایط شما بستگی دارد.
یکی از روش‌های قابل بررسی، تزریق چربی اتولوگ برای جبران بخشی از حجم از دست‌رفته گونه است. چربی از بدن خود فرد گرفته و در نقاطی که نیاز به حجم دارند تزریق می‌شود.
با این حال، همیشه لازم نیست بلافاصله حجم پروتز به‌طور کامل با چربی جایگزین شود. پروتز و چربی رفتار کاملاً متفاوتی دارند و تلاش برای جایگزین کردن حجم زیاد در یک جلسه می‌تواند نتیجه را غیرقابل‌پیش‌بینی‌تر کند.
اگر اطراف پروتز التهاب، عفونت، کپسول غیرطبیعی یا مشکل دیگری وجود داشته باشد، ممکن است جراح ترجیح دهد ابتدا پروتز را خارج کند، اجازه دهد بافت‌ها کاملاً ترمیم شوند و چند ماه بعد درباره تزریق چربی یا اقدام اصلاحی تصمیم بگیرد.
اگر بافت‌ها سالم باشند و مشکل خاصی وجود نداشته باشد، در برخی بیماران اصلاح حجم همزمان قابل انجام است.
خارج کردن پروتز بعد از این همه سال چقدر ایمن است
خارج کردن پروتز گونه یک عمل شناخته‌شده است و در دست جراحی که با جراحی پروتزهای صورت و آناتومی ناحیه میانی صورت آشنایی کافی دارد، معمولاً قابل انجام است.
با این حال، نباید آن را یک عمل کاملاً ساده و بدون ریسک تصور کرد؛ مخصوصاً وقتی پروتز ۱۷ سال در محل بوده است. ممکن است پروتز با کپسول و بافت اطراف ارتباط محکمی پیدا کرده باشد.
ریسک‌های قابل توجه عبارت‌اند از:
- خونریزی و هماتوم
- عفونت
- تورم طولانی‌تر
- عدم تقارن موقت یا ماندگار
- تغییر حجم و فرم گونه
- آسیب بافتی یا عصبی که البته با تکنیک مناسب احتمال آن کاهش می‌یابد
- نیاز به اصلاح ثانویه در صورت باقی ماندن فرورفتگی یا عدم تقارن
اگر پروتز از ابتدا از داخل دهان گذاشته شده باشد، در بسیاری از موارد خارج کردن آن نیز می‌تواند از همان مسیر داخل دهانی انجام شود و در نتیجه اسکار خارجی جدیدی ایجاد نشود؛ البته مسیر مناسب را جراح پس از بررسی وضعیت پروتز تعیین می‌کند.
قبل از تصمیم گیری چه کار کنید
با سابقه ۱۷ ساله پروتز، بهتر است برنامه شما صرفاً «وقت گرفتن برای تخلیه» نباشد. منطقی‌تر است ابتدا وضعیت فعلی صورت و پروتز دقیقاً ارزیابی شود.
بهترین مسیر این است:
- معاینه توسط جراح پلاستیک یا جراح فک و صورت باتجربه در خارج کردن پروتزهای قدیمی صورت
- بررسی اندازه و محل پروتز و اینکه متحرک است یا فیکس شده
- در صورت صلاحدید جراح، CT با برش نازک برای بررسی استخوان و موقعیت پروتز
- مقایسه دو طرف صورت از نظر وضعیت استخوان و بافت نرم
- تصمیم از قبل درباره اینکه هدف فقط خارج کردن پروتز است یا حفظ مقداری از برجستگی گونه را نیز می‌خواهید
- مشخص کردن اینکه تزریق چربی همزمان مناسب است یا بهتر است بعد از تثبیت بافت‌ها انجام شود
اگر عکس‌های قبل از گذاشتن پروتز در ۲۰ سالگی را دارید، همراه داشتن آن‌ها در جلسه مشاوره بسیار مفید است؛ زیرا به جراح نشان می‌دهد ساختار طبیعی گونه شما پیش از پروتز چگونه بوده است.
جمع بندی
بعد از ۱۷ سال احتمال مقداری تغییر یا remodeling استخوان زیر پروتز وجود دارد، اما نمی‌توان بدون بررسی گفت که حتماً تحلیل قابل توجهی رخ داده است. CT به‌خصوص برای بررسی استخوان و موقعیت پروتز بسیار کمک‌کننده است، ولی پیش‌بینی ظاهر نهایی به معاینه بافت نرم هم نیاز دارد.
خارج کردن پروتز در ۳۷ سالگی فی‌نفسه تصمیم غیرمنطقی یا عمل غیرایمنی نیست و اگر دیگر تمایلی به داشتن پروتز ندارید، قابل انجام است. نکته اصلی این است که جراحی با برنامه انجام شود. اگر بعد از خارج کردن پروتز کمبود حجم ایجاد شود، روش‌هایی مانند تزریق چربی می‌توانند برای فرمدهی مجدد مطرح باشند و بسته به شرایط بافت، این کار ممکن است همزمان یا در مرحله‌ای بعد انجام شود.
بنابراین مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده نتیجه شما نه صرفاً «۱۷ سال ماندن پروتز»، بلکه اندازه و موقعیت پروتز، وضعیت استخوان و بافت نرم و تجربه جراح در خارج کردن پروتزهای قدیمی صورت است.
