سوال در مورد جوش و حساسیت صورت

آنچه از عکس‌هایی که ارسال کردید و سؤال‌تان فهمیدم این است که موضوع مربوط به اصلاح موهای صورت با بند و نگرانی از تحریک پوست، جوش و لک شدن آن است.

علت ایجاد این دانه‌ها

با توجه به اینکه تقریباً بعد از هر بار بند انداختن در ناحیه بالای لب و چانه دچار دانه‌های ریز همراه با خارش می‌شوید، احتمالاً مشکل شما بیشتر از اینکه صرفاً «عود آکنه» باشد، می‌تواند ناشی از تحریک فولیکول‌های مو یا التهاب بعد از کندن موها باشد. بند انداختن می‌تواند در بعضی افراد باعث فولیکولیت یا التهاب شبیه جوش شود و خارش هم با این حالت دیده می‌شود. 

بنابراین سابقه آکنه شما به این معنی نیست که حتماً با بند انداختن کل صورت دوباره آکنه شدید خواهید گرفت؛ اما چون پوستتان با بند واکنش تکرارشونده نشان داده، انجام یکباره بند روی کل صورت را توصیه نمی‌کنم.

قبل از بند انداختن

اگر تصمیم دارید بند را امتحان کنید، بهتر است ابتدا واکنش پوست را در یک ناحیه کوچک بررسی کنید؛ مثلاً بخش کوچکی از کنار صورت یا فک که معمولاً درگیر آکنه نیست.

قبل از اصلاح:

• پوست را با یک شوینده ملایم و بدون عطر بشویید و کاملاً خشک کنید.

• در همان روز از اسکراب، لایه‌بردار، تونرهای اسیدی، رتینول، ترتینوئین و محصولات تحریک‌کننده استفاده نکنید.

• اگر در حال حاضر جوش‌های ملتهب یا زخم در ناحیه موردنظر دارید، روی آن قسمت بند نیندازید.

• بند باید کاملاً تمیز و ترجیحاً یکبارمصرف باشد و دست فردی که اصلاح را انجام می‌دهد نیز تمیز باشد؛ رعایت بهداشت در کاهش عوارض پوستی اهمیت دارد.

محصول مناسب بعد از بند

مهم‌ترین نکته این است که بعد از بند محصولات زیاد و فعال روی پوست نزنید. برای پوست شما یک روتین خیلی ساده مناسب‌تر است:

بلافاصله بعد از بند:

• یک کمپرس خنک و تمیز برای چند دقیقه

• سپس یک مرطوب‌کننده سبک، بدون عطر و غیرکومدون‌زا

• در طول روز ضدآفتاب SPF 30 یا بالاتر، ترجیحاً نوع مخصوص پوست حساس

از کرم‌های خیلی چرب، روغن‌ها، عطر و محصولات حاوی الکل روی پوست تازه بندانداخته‌شده استفاده نکنید؛ چون محصولات سنگین و انسداددهنده می‌توانند در بعضی افراد التهاب فولیکولی را بیشتر کنند. 

همچنین برای پیشگیری، خودسرانه آنتی‌بیوتیک موضعی یا کورتون نزنید. اگر هر بار بعد از بند همین دانه‌های خارش‌دار ایجاد می‌شوند، بهتر است ابتدا مشخص شود که علت دقیقاً فولیکولیت، تحریک پوستی یا نوعی حساسیت تماسی است.

تا دو روز بعد از اصلاح

حداقل ۲۴ تا ۴۸ ساعت پوست را در شرایط آرام نگه دارید:

• اسکراب و لایه‌بردار استفاده نکنید.

• رتینول یا ترتینوئین استفاده نکنید.

• محصولات حاوی اسید سالیسیلیک یا گلیکولیک اسید را روی ناحیه تازه اصلاح‌شده نزنید.

• تا حد امکان آرایش سنگین نداشته باشید.

• پوست را نخارانید و دانه‌ها را فشار ندهید.

• از گرمای زیاد، سونا، ورزش سنگین و تعریق زیاد در ساعات ابتدایی بعد از اصلاح پرهیز کنید.

این کارها احتمال تحریک و التهاب بیشتر را کاهش می‌دهند.

آیا بند انداختن کل صورت برای شما مناسب است

با توجه به سابقه‌ای که گفتید، من قبل از اصلاح کامل صورت حتماً تست ناحیه‌ای انجام می‌دادم. اگر همان ناحیه کوچک طی یکی دو روز دوباره دانه‌های خارش‌دار مشابه ایجاد کرد، بهتر است بند را برای کل صورت انتخاب نکنید.

این نکته مهم است که بند انداختن ذاتاً برای پوست‌های مستعد آکنه ممنوع نیست و حتی در منابع پوستی به‌عنوان روشی نسبتاً کم‌تحریک‌تر از بعضی روش‌های حذف مو معرفی شده است؛ اما واکنش افراد متفاوت است و در برخی افراد می‌تواند فولیکولیت یا تغییرات رنگی ایجاد کند. 

اگر واکنش شما بعد از بند هر بار تکرار می‌شود، این موضوع برای تصمیم‌گیری از سابقه آکنه قدیمی شما مهم‌تر است. یعنی ممکن است پوستتان به خود فرآیند کندن مو و اصطکاک بند حساس باشد، نه اینکه الزاماً آکنه‌تان برگشته باشد.

چه زمانی بهتر است بند را کنار بگذارید

اگر بعد از تست ناحیه‌ای دچار یکی از این موارد شدید، ادامه دادن و اصلاح کل صورت منطقی نیست:

• دانه‌های متعدد و خارش‌دار یا چرکی

• قرمزی و سوزش قابل توجه

• تورم

• ایجاد لک تیره بعد از التهاب

• طولانی شدن ضایعات برای چند روز یا بیشتر

• تکرار همین واکنش تقریباً بعد از هر بار بند

در چنین شرایطی متخصص پوست می‌تواند مشخص کند که آیا با فولیکولیت، درماتیت تحریکی/تماسی یا مشکل دیگری مواجه هستید و در صورت نیاز درمان پیشگیرانه مناسب تجویز کند. عوارضی مانند فولیکولیت و تغییرات رنگی بعد از برخی روش‌های حذف مو گزارش شده‌اند. 

جمع‌بندی

با توجه به واکنش‌هایی که تاکنون بعد از بند داشته‌اید، یکباره کل صورت را بند نیندازید. ابتدا یک قسمت کوچک را امتحان کنید. قبل از اصلاح پوست را فقط با شوینده ملایم تمیز کنید و بعد از آن از مرطوب‌کننده سبک، بدون عطر و غیرکومدون‌زا و ضدآفتاب استفاده کنید. تا ۲۴ تا ۴۸ ساعت هم سراغ اسیدها، رتینوئیدها، اسکراب، محصولات عطردار و گرمای زیاد نروید.

اگر در تست کوچک هم همان دانه‌های خارش‌دار همیشگی ایجاد شد، بهتر است به‌جای اینکه با محصولات مختلف سعی کنید عارضه بند را کنترل کنید، روش حذف مو را تغییر دهید؛ چون پوست شما ظاهراً خودِ فرآیند بند انداختن را به‌خوبی تحمل نمی‌کند.