آنچه از سؤال شما متوجه شدم این است که موضوع دربارهٔ وجود لایه یا بار نسبتاً زیاد و مداوم روی زبان طی حدود یک سال است که بیشتر سفید بوده و گاهی به رنگ زرد یا سبز دیده میشود؛ با توجه به اینکه بررسیهای تیروئید، کبد، کلیه و دستگاه گوارش طبیعی بوده و فقط مقداری رفلاکس دارید.
علتهای محتمل
با توضیحاتی که دادهاید، طبیعی بودن آزمایشها نکته آرامشبخشی است. سفید یا زرد شدن سطح زبان در بسیاری از موارد به دلیل تجمع سلولهای مرده، باکتریها و مواد غذایی میان برجستگیهای طبیعی سطح زبان ایجاد میشود و لزوماً نشانه بیماری داخلی نیست.
مواردی که میتوانند این حالت را تشدید کنند عبارتاند از:
- خشکی دهان و کم نوشیدن آب
- تنفس دهانی، مخصوصاً هنگام خواب
- رعایت نکردن بهداشت سطح زبان
- سیگار، قلیان یا سایر دخانیات
- مصرف زیاد چای و قهوه
- بعضی دهانشویهها یا داروها
- مصرف اخیر آنتیبیوتیک
- رفلاکس و برگشت محتویات معده که در بعضی افراد میتواند با تغییر وضعیت دهان و زبان همراه باشد
رنگ زرد یا حتی متمایل به سبز نیز میتواند در اثر ضخیمتر شدن همین پوشش و رشد یا رنگدانههای میکروبی ایجاد شود و بهتنهایی به معنی مشکل کبدی یا عفونت خطرناک نیست.
آیا ممکن است قارچ باشد
برفک دهان معمولاً فقط بر اساس «سفید بودن زبان» تشخیص داده نمیشود. بیشتر به صورت لکهها یا پلاکهای سفید متمایل به کرم دیده میشود که ممکن است با پاک شدن، سطح زیر آن قرمز و حساس باشد. سوزش یا درد دهان نیز ممکن است وجود داشته باشد.
بنابراین بدون معاینه بهتر است خودسرانه داروی ضدقارچ مثل نیستاتین یا فلوکونازول مصرف نکنید؛ بهخصوص وقتی این وضعیت حدود یک سال ادامه داشته است.
الان چه کارهایی انجام دهید
برای دو تا سه هفته مراقبت منظم از زبان را امتحان کنید:
- روزی یک بار سطح زبان را با زبانپاککن یا مسواک بسیار نرم بهآرامی از عقب به جلو تمیز کنید. محکم ساییدن زبان میتواند آن را تحریک کند.
- در طول روز آب کافی بنوشید و اجازه ندهید دهان مدت طولانی خشک بماند.
- مسواک زدن دو بار در روز و نخ دندان را منظم انجام دهید.
- اگر سیگار یا قلیان مصرف میکنید، قطع آن اهمیت زیادی دارد.
- از دهانشویههای قوی و حاوی الکل بهصورت مکرر استفاده نکنید.
- اگر رفلاکس دارید، شام سنگین و دیرهنگام نخورید و حداقل ۲ تا ۳ ساعت بعد از غذا دراز نکشید.
- اگر متوجه میشوید بعضی غذاها، قهوه یا نوشیدنیها رفلاکس شما را تشدید میکنند، مصرف همان موارد را کاهش دهید.
چه زمانی نیاز به معاینه دارید
چون این وضعیت حدود یک سال ادامه داشته است، حتی با وجود آزمایشهای طبیعی، یک بار معاینه مستقیم زبان توسط دندانپزشک، متخصص بیماریهای دهان یا متخصص گوشوحلقوبینی منطقی است. در بسیاری از موارد تنها با ظاهر و معاینه زبان میتوان مشخص کرد که مسئله یک پوشش ساده زبان است یا نیاز به بررسی دیگری دارد.
اگر قسمت سفید اصلاً با تمیز کردن جدا نمیشود، فقط در یک ناحیه مشخص باقی مانده، زخم یا خونریزی ایجاد شده، توده یا سفتی وجود دارد، درد و سوزش قابلتوجه دارید یا بلع دشوار شده است، معاینه را به تعویق نیندازید.
جمعبندی
با توجه به طبیعی بودن بررسیهایی که انجام دادهاید، سفید و گاهی زرد یا سبز شدن زبان شما بیشتر میتواند ناشی از پوشش سطح زبان، خشکی دهان، عوامل مربوط به بهداشت دهان یا تا حدی رفلاکس باشد و الزاماً نشانه بیماری کبد، کلیه یا دستگاه گوارش نیست. از همین حالا تمیز کردن ملایم روزانه زبان، مصرف آب کافی، بهداشت منظم دهان و کنترل رفلاکس را شروع کنید؛ اما چون مشکل یک سال است ادامه دارد، یک معاینه حضوری دهان و زبان نیز انجام دهید تا علت دقیق مشخص شود.
