آنچه از سؤال شما متوجه شدم این است که موضوع دربارهٔ عوارض بعد از جراحی دوفک، موقعیت نامناسب پلاتینها و بروز مشکلات مفصل گیجگاهی–فکی (TMJ) است.
آنچه از عکسهایی که ارسال کردید نیز فهمیدم این است که پلاتینها و برشهای فک شما در چند ناحیه درگیر هستند و احتمال وجود عدم تقارن یا فیکساسیون نامناسب وجود دارد؛ البته برای نتیجهگیری قطعی نیاز به CBCT سهبعدی است، چون عکس OPG و سفالومتری فقط دید کلی میدهد، اما چند نکته مهم از همین تصاویر قابل برداشت است.
ارزیابی اولیه از عکسها
در تصاویر ارسالی:
-
پلاتینهای فک پایین در سمت راست و چپ وجود دارند، اما بهنظر میرسد زاویه فک و محل فیکساسیون سمت راست با سمت چپ کاملاً قرینه نیست. این میتواند باعث فشار نامتعادل روی مفصل شود.
-
پلاتینهای فک بالا نیز در دو ناحیه قرار گرفتهاند؛ اما جهت قرارگیری و میزان تقارن آنها از روی این عکسها کمی مشکوک به جابهجایی یا عدم فیکس مناسب است.
-
در نمای روبهرو بهنظر میرسد لُگمنت فک بالا و پایین دقیقاً در یک محور نیستند؛ این میتواند همان برگشت فک و ایجاد فشار روی TMJ باشد.
-
خود مفاصل (کندیلها) در این عکس دوبعدی دقیق دیده نمیشوند، اما محل قرارگیری آنها نسبت به حفره مفصلی کمی نامتقارن بهنظر میرسد؛ این کاملاً با علائمی که گفتید همخوانی دارد.
تأکید مهم:
این عکسها فقط برای تأیید این نشانهها مفیدند؛ تشخیص نهایی فقط با CBCT سهبعدی ممکن است.
آیا این مشکلات قابل درمان هستند؟
بله—اما مسیر درمان بستگی به نوع مشکل دارد و باید دقیق مشخص شود که:
۱. مشکل ساختاری استخوان و پلاتین وجود دارد؟
نشانههای ظاهری در عکسها و توضیحات شما این احتمال را زیاد میکند.
اگر:
-
استخوان در زاویه اشتباه جوش خورده باشد
-
پلاتینها باعث جابهجایی یا فشار شده باشند
-
فک بالا یا پایین به عقب یا جلو برگشته باشد
-
خط وسط فکها جابهجا شده باشد
در این حالت روش درمان جراحی ترمیمی فک است.
خبر خوب این است که جراحی ترمیمی فک کاملاً امکانپذیر و موفقیتآن بالاست، مخصوصاً زمانی که مشکل واضح باشد و محل اشتباه برش مشخص باشد.
2. مشکل مفصل گیجگاهی–فکی (TMJ) وجود دارد؟
صدا (کلیک یا کراکل)، درد هنگام قورت دادن بزاق، درد در گوش، محدودیت باز شدن دهان و احساس گیر کردن…
همهٔ اینها نشان میدهند که مفصل شما تحت فشار قرار گرفته یا دیسک مفصلی جابهجا شده.
TMJ در این شرایط معمولاً با:
-
اسپلینت درمانی اختصاصی
-
فیزیوتراپی تخصصی مفصل
-
داروی ضدالتهاب دورهای
-
گاهی تزریق بوتاکس در عضلات جونده
-
تمرینهای دهانی
-
کاهش فشار و واکنش عضلانی
در ۲ تا ۴ ماه بهطور قابلتوجهی بهتر میشود.
اما اگر عامل اصلی فشار جابهجایی فک باشد، درمان غیرجراحی فقط علامتها را بهتر میکند اما مشکل ریشهای برطرف نمیشود.
چه کارهایی باید فوراً انجام دهید؟
برای اینکه تکلیف دقیق روشن شود، شما نیاز دارید:
۱. CBCT سهبعدی فک بالا، فک پایین و TMJ در دو سمت
این بهترین و دقیقترین راه برای تشخیص محل اشتباه برش، زاویه استخوان، موقعیت پلاتینها و وضعیت مفصل است.
2. معاینه حضوری توسط فوقتخصص جراحی فک و صورت (نه رزیدنت، نه دندانپزشک عمومی)
برای شما حتماً باید جراح ارشد فک و صورت بررسی کند.
3. بررسی وضعیت بایت (Occlusion)
اگر دندانها روی هم خوب نمینشینند یا بایت جابهجا شده، این یکی از مهمترین نشانههاست که جراحی نیاز دارد.
نشانههایی که از توضیحات شما هشدار میدهند
علائمی که گفتید کاملاً قابل توجه هستند:
-
صدای دوطرفه مفصل هنگام باز کردن دهان
-
صدا هنگام قورت دادن آب دهان
-
درد مفصل
-
احساس برگشت فک
-
سابقه برش اشتباه و فیکس اشتباه
اینها علامتهای واقعی فشار مکانیکی روی مفصل است و نباید نادیده گرفته شود.
اما خوشبختانه قابل علاج هستند.
آیا احتمال بهبودی کامل وجود دارد؟
بله، اما بسته به نوع مشکل مسیر متفاوت است:
-
اگر مشکل عملکردی مفصل باشد → ۷۰–۹۰٪ با درمان غیرجراحی بهتر میشود.
-
اگر مشکل ساختاری از جراحی اول باشد → جراحی ترمیمی معمولاً نتیجه را اصلاح میکند.
-
بسیاری از بیماران با شرایط مشابه، بعد از اصلاح جراحی یا درمان مفصل، کاملاً بدون علامت میشوند.
جمعبندی
با توجه به عکسها و شرح کامل شما:
-
احتمال عدم تقارن یا فیکساسیون اشتباه در یک سمت فک وجود دارد.
-
علائم TMJ که دارید کاملاً واقعی و مرتبط با این وضعیت است.
-
درمانپذیری بالاست؛ یا با درمان غیرجراحی مفصل، یا با اصلاح جراحی در صورت نیاز.
-
قدم اول، تهیه CBCT و مراجعه به متخصص ارشد فک است.
