تفاوت لمینت و روکش دندان چیست؟ (مقایسه هزینه و ماندگاری)

وقتی صحبت از اصلاح و بازگرداندن زیبایی به دندان ها می شود، دو روش بسیار مطرح شده وجود دارد: لمینت دندان و روکش دندان. بسیاری از افراد این دو درمان را یکسان می دانند یا در انتخاب میان آن ها دچار سردرگمی می شوند. گرچه هر دو می توانند لبخندی زیبا و یکدست به شما هدیه دهند، اما کاربردها، مراحل انجام و میزان تأثیرشان بر دندان کاملاً متفاوت است.

لمینت یک پوسته نازک و ظریف برای زیبایی سطح جلویی دندان است، در حالی که روکش یک کلاهک کامل و ضخیم است که برای بازسازی و محافظت از کل دندان استفاده می شود.

درک تفاوت این دو، اولین قدم برای انتخاب درست است. این مقاله به شما کمک می کند تا به سادگی متوجه شوید که لمینت و روکش چه هستند، چه تفاوت هایی دارند و کدام یک می تواند انتخاب بهتری برای شما باشد.

لمینت دندان چیست؟

لمینت دندان که اغلب «ونیر پرسلن» (Porcelain Veneer) هم نامیده می شود، یک پوسته بسیار نازک از جنس سرامیک (پرسلن) است. ضخامت آن معمولاً بین ۰.۳ تا ۱ میلی متر، یعنی به باریکی یک لنز چشمی یا پوسته تخم مرغ است.

هدف اصلی لمینت، زیبایی است. این پوسته به صورت سفارشی در لابراتوار ساخته می شود و سپس روی سطح جلویی دندان ها چسبانده می شود تا ظاهر آن ها را اصلاح کند. لمینت یک درمان ترمیمی برای استحکام بخشی به دندانِ ضعیف نیست؛ بلکه یک پوشش آرایشی برای دندان های سالمی است که ظاهر مطلوبی ندارند.

لمینت برای اصلاح چه مشکلاتی استفاده می شود؟

لمینت ها می توانند مجموعه ای از مشکلات زیبایی را به خوبی پنهان کنند:

●        تغییر رنگ و لکه های دائمی: لکه هایی که در اثر مصرف دارو (مثل تتراسایکلین) یا فلوروزیس ایجاد شده اند و به درمان هایی مثل بلیچینگ پاسخ نمی دهند.

●        فواصل جزئی بین دندان ها (دیاستم): لمینت می تواند این فضاهای خالی کوچک را ببندد.

●        لب پریدگی ها و شکستگی های کوچک: آسیب های جزئی لبه دندان به خوبی پوشانده می شوند.

●        ساییدگی های خفیف: دندان هایی که کمی کوتاه شده اند.

●        نامرتبی های بسیار جزئی: دندان هایی که کمی کج هستند یا هم تراز نیستند.

●        اصلاح فرم دندان: مثلاً برای بلندتر کردن دندان های کوتاه یا تغییر شکل دندان های مخروطی.

مراحل گذاشتن لمینت دندان

روند درمان لمینت معمولاً به دو یا سه جلسه مراجعه احتیاج دارد:

1.     جلسه اول: مشاوره و برنامه ریزی دندانپزشک دندان های شما را معاینه می کند، از سلامت آن ها مطمئن می شود و ممکن است عکس رادیوگرافی بگیرد. شما در مورد شکل، اندازه و رنگ دلخواه خود صحبت می کنید. دندانپزشک توضیح می دهد که لمینت چگونه می تواند به اهداف شما کمک کند.

2.     جلسه دوم: آماده سازی و قالب گیری این مرحله شامل تراش دندان است. دندانپزشک مقدار بسیار کمی از مینای دندان (حدود ۰.۵ میلی متر) را فقط از سطح جلویی دندان برمی دارد. این کار برای ایجاد فضا جهت قرارگیری لمینت و جلوگیری از ضخیم شدن و برجسته به نظر رسیدن دندان ضروری است. این تراش یک روند برگشت ناپذیر است. سپس، از دندان های شما قالب گیری دقیقی انجام می شود و این قالب به لابراتوار ارسال می گردد. ممکن است تا آماده شدن لمینت های اصلی، از ونیرهای موقت استفاده شود.

3.     جلسه سوم: نصب و چسباندن (باندینگ) پس از چند هفته، لمینت های سرامیکی سفارشی شما آماده هستند. دندانپزشک آن ها را به دقت روی دندان هایتان تست می کند تا از نظر رنگ و فرم کاملاً هماهنگ باشند. پس از تأیید نهایی، سطح دندان تمیز و آماده سازی شده و لمینت ها به وسیله چسب (سیمان رزینی) بسیار قوی و نور مخصوص، روی دندان چسبانده می شوند.

مزایا و معایب لمینت دندان

هر درمانی جنبه های مثبت و منفی خود را دارد. درک این موارد به تصمیم گیری شما کمک می کند.

مزایای لمینت دندان	توضیحات
ظاهر بسیار طبیعی	پرسلن (سرامیک) نور را دقیقاً مانند مینای دندان طبیعی منعکس می کند و ظاهری فوق العاده زیبا دارد.
حداقل تراش دندان	در مقایسه با روکش، بخش بسیار بیشتری از ساختار دندان طبیعی شما حفظ می شود.
مقاومت بالا در برابر لکه	لمینت های سرامیکی برخلاف دندان طبیعی یا کامپوزیت، در برابر لکه های چای، قهوه و سیگار بسیار مقاوم هستند.
روند درمانی سریع	در عرض دو تا سه جلسه می توانید به لبخند دلخواه خود برسید.

 همچنین در جدول زیر معایب لمینت دندان را هم بررسی می کنیم:

معایب لمینت دندان	توضیحات
برگشت ناپذیر بودن	به دلیل تراش مینای دندان، این درمان دائمی است و دندان شما همیشه به یک پوشش احتیاج خواهد داشت.
استحکام محدود	برای دندان های به شدت آسیب دیده، ضعیف یا پوسیده کاربردی ندارد و نمی تواند از آن ها محافظت کند.
هزینه	به عنوان یک درمان زیبایی طبقه بندی می شود و معمولاً تحت پوشش بیمه های دندانپزشکی قرار نمی گیرد.
احتمال شکستگی	گرچه مقاوم هستند، اما فشارهای شدید مانند دندان قروچه یا جویدن اجسام سخت می تواند موجب لب پریدگی یا شکستن آن ها شود.

روکش دندان چیست؟

روکش دندان، که «کراون» (Crown) هم نامیده می شود، یک کلاهک کامل و ضخیم است که کل دندان (تمام سطوح آن تا خط لثه) را می پوشاند. ضخامت آن معمولاً بین ۱.۵ تا ۲ میلی متر یا بیشتر است.

هدف اصلی روکش، بازسازی ساختاری و محافظت است. روکش زمانی استفاده می شود که دندان به قدری آسیب دیده، ضعیف یا پوسیده است که دیگر نمی تواند به تنهایی فشارهای جویدن را تحمل کند. روکش، دندان را مانند یک کلاه ایمنی در آغوش می گیرد و استحکام، عملکرد و شکل طبیعی را به آن بازمی گرداند.

روکش برای درمان چه مشکلاتی استفاده می شود؟

روکش یک درمان ترمیمی سنگین تر است و در موارد زیر ضروری است:

●        دندان های عصب کشی شده: دندانی که عصب کشی می شود، رطوبت خود را از دست داده و بسیار شکننده می شود. روکش از شکستن این دندان ها جلوگیری می کند.

●        پوسیدگی های بسیار گسترده: زمانی که بخش بزرگی از دندان به دلیل پوسیدگی از بین رفته و با پرکردن معمولی قابل اطمینان نیست.

●        دندان های شکسته یا ترک خورده: اگر شکستگی عمیق باشد، روکش دندان را یکپارچه نگه می دارد.

●        دندان های با پرکردگی قدیمی و بزرگ: پرکردگی های قدیمی و وسیع ممکن است باعث ترک در دندان شوند؛ روکش از این اتفاق جلوگیری می کند.

●        ساییدگی شدید دندان ها: در افرادی که دندان قروچه شدید دارند و ارتفاع دندان هایشان به کل از بین رفته است.

●        پایه برای بریج (پل دندانی): روکش ها به عنوان پایه هایی عمل می کنند که دندان مصنوعی (در بریج) را نگه می دارند.

مراحل گذاشتن روکش دندان

روند دریافت روکش نیز معمولاً دو جلسه ای است اما آماده سازی آن با لمینت تفاوت زیادی دارد:

1.     جلسه اول: آماده سازی و قالب گیری پس از معاینه و عکس برداری، دندانپزشک دندان را با بی حسی کامل آماده می کند. این مرحله شامل تراش دندان است. دندانپزشک باید ۱.۵ تا ۲ میلی متر از تمام سطوح دندان (جلویی، پشتی، کناری و رویی) بتراشد تا دندان به شکل یک پایه کوچک درآید. این کار برای ایجاد فضا جهت ضخامت روکش ضروری است. سپس از پایه دندان قالب گیری می شود.

2.     نصب روکش موقت از آنجایی که دندان به شدت تراش خورده و حساس است، دندانپزشک حتماً یک روکش موقت روی آن قرار می دهد تا زمانی که روکش اصلی در لابراتوار ساخته شود.

3.     جلسه دوم: نصب روکش دائمی روکش دائمی (از جنس سرامیک، زیرکونیا یا PFM) از لابراتوار می رسد. دندانپزشک روکش موقت را برمی دارد، روکش دائمی را تست می کند تا از نظر بایت (نحوه قرارگیری روی دندان مقابل) و تناسب کاملاً دقیق باشد. سپس آن را با سیمان (چسب) دائمی بسیار محکم در جای خود می چسباند.

مزایا و معایب روکش دندان

مزایای روکش دندان	توضیحات
استحکام فوق العاده	بهترین روش برای محافظت از دندان ضعیف در برابر شکستن است. عملکرد کامل جویدن را بازمی گرداند.
محافظت کامل (۳۶۰ درجه)	کل دندان را می پوشاند و آن را از پوسیدگی های بعدی یا آسیب بیشتر مصون می دارد.
ماندگاری بسیار بالا	با مراقبت صحیح، روکش ها می توانند ۱۵ تا ۲۰ سال یا حتی بیشتر عمر کنند.
پوشش بیمه	اگر نصب روکش از نظر پزشکی (نه صرفاً زیبایی) ضروری تشخیص داده شود، بیمه ها ممکن است بخشی از هزینه را پوشش دهند.

همچنین در جدول زیر معایب روکش دندان را هم بررسی می کنیم:

معایب روکش دندان	توضیحات
تراش تهاجمی دندان	بخش بسیار زیادی از ساختار سالم دندان برای همیشه از بین می رود. این بزرگ ترین نقطه ضعف روکش است.
هزینه بالا	به دلیل پیچیدگی فرآیند و مواد مصرفی، معمولاً گران تر از لمینت است.
مشکلات احتمالی لثه	در برخی انواع روکش (مانند PFM که فلز دارد)، ممکن است پس از مدتی یک خط تیره در لبه لثه دیده شود.
حساسیت موقت	پس از تراش، دندان ممکن است تا مدتی به سرما و گرما حساس باشد.

تفاوت اصلی لمینت و روکش دندان

برای جمع بندی، بهترین راه، مقایسه مستقیم این دو درمان در یک جدول آماده شده است. این جدول تفاوت های مهم این دو را به خوبی نشان می دهد:

ویژگی مقایسه ای	لمینت دندان (ونیر)	روکش دندان (کراون)
هدف اصلی	زیبایی (اصلاح رنگ، فرم و فواصل)	ساختاری (بازسازی استحکام و عملکرد)
میزان پوشش دندان	فقط سطح جلویی (مانند ناخن مصنوعی)	کل دندان (مانند کلاه ایمنی)
میزان تراش دندان	بسیار کم (۰.۳ تا ۱ میلی متر از سطح جلو)	بسیار زیاد (۱.۵ تا ۲+ میلی متر از همه جا)
ضخامت	بسیار نازک	ضخیم و مستحکم
کاربرد اصلی	دندان سالم با ظاهر نازیبا	دندان ضعیف، شکسته، پوسیده یا عصب کشی شده
جنس رایج	پرسلن (سرامیکی)	زیرکونیا، تمام سرامیک (E-max)، PFM (فلز-سرامیک)
بازگشت پذیری	خیر (به دلیل تراش جزئی)	خیر (به دلیل تراش کامل)

انواع لمینت دندان کدامند؟

وقتی از لمینت صحبت می کنیم، معمولاً منظورمان چند نوع اصلی است:

●        لمینت سرامیکی (پرسلن): این همان لمینت کلاسیک و بسیار محبوب است. در لابراتوار ساخته می شود، دوام فوق العاده ای دارد، در برابر لکه ها بسیار مقاوم است و زیباترین نتیجه را می دهد.

●        لمینت کامپوزیتی (ونیر کامپوزیت): این نوع لمینت مستقیماً در مطب توسط دندانپزشک و با مواد کامپوزیتی (همان مواد پر کردن همرنگ دندان) روی دندان شکل داده می شود. ارزان تر است، در یک جلسه تمام می شود و تراش کمتری احتیاج دارد (گاهی اصلاً تراش نمی خواهد). اما استحکام کمتری دارد، به مرور زمان لکه می گیرد و به پولیش احتیاج پیدا می کند.

●        لومینیرز (Lumineers): این یک نام تجاری برای نوعی لمینت سرامیکی فوق العاده نازک است که ادعا می شود در بیشتر موارد «بدون تراش» نصب می شود. البته این روش برای همه مناسب نیست و محدودیت های خود را دارد.